20.6.17

MARÍA VICTORIA MORENO. LETRAS GALEGAS 2018



Hai uns días no Pleno ordinario da RAG adoptouse a decisión de dedicar o Día das Letras Galegas de 2018 a María Victoria Moreno Márquez.

No curso próximo volveranse traballar algunhas das súas obras. Eu fíxeno hai moitos anos. Anagnórise foi libro de lectura obrigatoria ou optativa. Non me preguntedes en que curso porque xa non o lembro pero o meu libro está cheo de subliñados e de anotacións, e iso era o que facía cos libros que lles mandaba ler, ou lles recomendaba que lesen, ós meus alumnos. Sería a principios dos 90 e eu daquela aínda traballaba en Formación Profesional.

Gedellas de seda e liño consérvoo dedicado; foi un regalo dunha amiga que se encargou de compralo e de pedirlle á autora que mo dedicase. Xa sabedes que para min os libros dedicados teñen un valor especial. Unha manía coma outra calquera! 

Un anaquiño de Eu conto, ti cantas...

Se un borracho perdido
chora e tropeza
un farol moi sensible
baixa a cabeza...

   E dálle un bico
   de luz porque lle doe
   velo aflixido.

O borracho salouca
e o farol fala
de estrelas, de amenceres
e de esperanzas.

   Di que na noite
   o día escolle e pinta
   as súas cores.


20.4.17

MORRE MIGUEL SUÁREZ ABEL



Estas son as obras que eu teño de Miguel Suárez Abel, e todas elas asinadas.


Acaba de falecer Miguel Suárez Abel. Para min sempre é unha tristura que faleza un escritor, e máis se é un escritor do que lin varias das súas obras. Ademais, ós que xa temos máis de 60 anos cumpridos, parécenos que morrer con 65 é morrer novo. Polo menos quédanos a súa obra e iso ten que reconfortarnos.

A miña homenaxe a Suárez Abel vai ser ler "Nunca te vin chorar". Xa tiña unha listiña de obras galegas para mercar e agora vou engadir esta .

Un anaquiño de Selva negra que alguén seleccionou hai tempo creo que para a presentación da novela:


7.3.17

NORDESTE. DANIEL ASOREY


Acabo de ler outro dos libros que chegaron polo nadal: Nordeste de Daniel Asorey, premio Repsol 2016.


A medida que o ía lendo, valoraba a súa calidade estilística e sorprendíame moito a capacidade de fabulación do autor. Certo realismo e moita fabulación conviven nesta novela, pero tamén teño que dicir que me resultaba complexa a construción da mesma.

Ler que Santiago de Compostela é unha cidade marítima, non me digades que non sorprende!

Esas veas e arterias de auga salobre ascenden, impulsadas por muíños, dende o Obradoiro, onde descansa o poder, o corazón e a gloria da Galiza, ata as dunas feras da Bocarría e do esteiro do Sar. Fronte a eles, no palacio da Xunta Xeral, ondean as bandeiras brancas da Santa Irmandade, que agora, dende a altura, reciben o navío. (Páxinas 27-28)

Na compaña desta novela aprendín cousas sobre o Sertâo ( rexión semiarida do nordeste brasileiro) e sobre os seus disidentes, os Cangaceiros. María Bonita, unha das protagonistas da novela, na que me fixei especialmente, é cangaceira. É unha muller que ansiando a liberdade, e querendo fuxir dos pais e de Zé Neném (home ó que fora entregada con só 15 anos e contra a súa vontade) únese á banda de malfeitores máis buscada de Brasil, seguindo a Lampiâo, bandoleiro mítico e cruel. É unha muller que non se dobrega ás decisións do seu namorado e critica as actitudes dos homes que "cren ser os donos dos corpos femininos" 

Un anaquiño da novela para que coñezades un pouquño máis a María e por se queredes utilizar o texto para celebrar o Día Internacional da Muller

...Non eran namoradas de cangaceiros, eran cangaceiras, mulleres que collían a machada para abrir carreiros no Sertâo ou os fusís para repeler as volantes. Igual que os  homes cosían na máquina, cociñaban ou ían buscar auga, elas podían asaltar unha vila, atacar unha facenda ou alampar tiros do xeito  máis desapiadado. Con todo, María non pode deixar de pensar que, nestes máis de cinco anos que xa leva aquí, vira demasiadas veces como as mulleres eran asasinadas polos seus compañeiros. Acontecía como se se tratase dunha fatalidade inevitable, decretada por homes que, coma sempre, crían ser  os donos dos corpos femininos. Sente noxo. Os crimes xustificábanse, como non, en nome da moral sexual duns seres que tantas veces presumiran de amorais. A infidelidade só parecía digna deles. As mulleres, pola contra, podían pagala coa vida. Así pois, cre que quizais non haxa un camiño para elas nin sequera na apoteose do sertâo (Páxina 100).   

En todas partes ten que estar o camiño para  todos, sexan homes ou mulleres. Non vos parece?

Para saber máis:
Daniel Asorey no Zigzag.
Recensión de Ramón Nicolás.

2.3.17

XA PASARON SEIS ANOS.


Seis anos! Son moitos! Cando comecei este blog, non imaxinaba que puidese ter tanta vida. Cando deixei as clases, pensei que iría esmorecendo ata morrer e, sobre todo, sabendo que agora os blogs non están moito de moda, pero aquí seguimos.   

É certo que agora as publicacións son poucas pero as visitas seguen sendo moitas. Grazas a todos os que transitastes por este Camiño longo. 

Outra vez flores coma nos aniversarios anteriores. Hoxe tocoulle ás azaleas da miña ventá. Así están no momento da publicación desta entrada.



19.2.17

ROTEIRO CARLOS CASARES


Onte inaugurouse en Ourense O Roteiro Carlos Casares. Eu xa o fixera noutras ocasións, a primeira fora no 2007, da man de Marcos Valcárcel (canto o botei de menos onte!) e a segunda, guiada por Afonso Vázquez Monxardín.




Esta iniciativa, que xa se viña forxando dende hai moito, por fin viu a luz de forma definitiva neste ano dedicado a Carlos Casares.

O roteiro Carlos Casares é un percorrido pola traxectoria vital e literaria do autor. Está sinalado con vinte placas de cerámica nas que aparecen textos das obras e de artigos de Casares: Vento ferido, Deus sentado nun sillón azul, Os mortos daquel verán, Os escuros soños de Clio..., artigos d'A marxe, La Región, e todos eles acompañados de fotografías. As dezaoito primeiras placas podémolas atopar no Parque de San Lázaro, en Cardenal Quevedo, no Paseo, a Alameda, a Rúa da Paz, a Rúa Lepanto, na Praza do Trigo, na Praza Maior... Para ver as dúas últimas hai que desprazarse ó Seminario Menor e á igrexa e reitoral de Beiro.




Oxalá que este roteiro sexa de utilidade para os cidadáns ourensáns, para todo o alumnado que queira saber máis sobre a vida e obra de Casares e para todos aqueles que se acheguen a esta cidade termal, literaria...e moito máis.

21.1.17

ANTÓN RIVEIRO COELLO. A FERIDA DO VENTO E CARLOS CASARES



Regaláronme polo nadal varios libros, o de Antón Riveiro Coello chegou por duplicado e houbo que cambiar un. Os meus coñecen ben as miñas preferencias!

A ferida do vento é unha obra dedicada á vila de Xinzo, á memoria de Dulce María Muíños e "á memoria dese deus estomballado nunha cadeira azul". É fácil deducir desta última frase que está dedicada, tamén, a Carlos Casares.


Que Riveiro Coello quere homenaxear a Casares e a súa narrativa xa está patente no título; A ferida do vento garda paralelismo con Vento ferido. Ademais Casares aparece como personaxe da novela:

"Sempre pensei que a marca distintiva dun escritor debía de estar no seu aspecto estrafalario, nalgunha circunstancia extravagante da súa personalidade, nalgún risco físico que expresase a diferenza. Unha melena cana, unha perilla aguzada, unhas lentes redondas, un chapeu de feltro, un pano vermello no pescozo, un bigote a xeito de dúas parénteses inversas. Mesmo cando imaxino a Homero, vexo na súa cegueira e na súa barba ondulada unha exclusividade, representativa de alguén que está educado para o gozo abstracto do mundo. O que non me podía pasar pola cabeza era a estampa que agora teño diante dos ollos, un ser máis baixo ca min, moreno, media melena, barba negrísima, pantalóns de elefante e unha camisa de cadros que se abre a un triángulo piloso no peito. Non hai nel ningún sopro de excentricidade, agás o puro que contamina o aire co seu cheiro expansivo. É o fillo de Don Paco.

...Vexo que o fillo de don Paco estende  a súa man na miña dirección. Estréitolla e sinto na palma unha rugosidade encalecida que non se corresponde coa pel de alguén que traballa coas palabras. 
  -O teu pai díxome que querías ser artista. 
  -Talvez doutor.
  -Este é Carlos Casares..."
  (Páxinas 98-99)


Tamén hai n'A ferida do vento referencias concretas á narrativa de Casares; cando Antón, protagonista da novela, coñece a Casares, este regálalle unha das súas obras: Vento ferido, libro que lerá e do que lle lerá un conto á súa avoa Pepa. Lelle A rapaza do circo, un relato que mantén certa semellanza coa historia vivida por Antón. 




Gustoume a historia que conta a novela, a de Antón e Gabriela - Elsa, ese epertar da adolescencia, vivindo o protagonista, nun periodo moi curto de tempo, experiencias diversas; e a historia desas personaxes memorables que viven en liberdade. 


Sobre todo, gustoume como o autor soubo introducir " os seus toliños" na trama e, máis aínda, o seu estilo particular: esa prosa tan rica que zumega delicadeza e tenrura.

Xa non podo recomendar esta obra ós meus alumnos porque xa non estou en activo pero seguro que gozarían léndoa.

Entrevista de La Opinión.

Crítica de Xosé Mª Eyré.  

Antón Riveiro Coello no Zigzag

18.1.17

CAMIÑANDO DE NOVO


Nunca estiven tanto tempo sen transitar por este Camiño da Terra. Xa debe estar cheo de maleza! Outros mesteres non me deixaban nin tempo nin ganas. Agora xa teño tempo, e as ganas hai que as ir facendo. Os meus coidados xa non os precisan as manciñas que, con dificultade, aínda facían labores. 

Aquí quedan os teus últimos traballos, mamá. Algún sen rematar.


Que nos vaia ben a todos!